1-Nefs-i Emmâre:Üzeri yoğun ve kalın perdelerle kaplı olan nefistir.Bu nefis;zararlı,tehlikeli,azgın ve düşmandır.Terbiyesi şiddetli tevhid okumakla mümkündür.

2-Nefs-i Levvâme:Bu nefsin üzeri hafif ve ince perdelerle kaplıdır.

Azıcık başı ezilmiş,pejmurde yılan gibidir.O,darbeli tevhidle islah olur.

3-Nefs-i Mülhime:Üzeri nur ve zulmet karışımı perdelerle kaplı nefistir.Zikri ve istiğfarı çok okuyan,buna rağmen kendini beğenen;

az da olsa iyi amelde bulunan,Hakk’a yönelmiş gibi görünen nefistir.Bu nefis,istiğfarı çoğaltmak ve halkla ilişkiyi azaltmakla terbiye olur.

4-Nefs-i Mutmainne:Nurlu perdelerin ağırlıkta olduğu nefistir.Sürekli ibadet ve taatta bulunur.Bunu muhafaza etmek;namaz kılmakla,oruç tutmakla,sadaka vermekle,insanlara merhamet göstermekle,hoşgörü sahibi olmakla mümkündür.Bu makamda çok çeşitli mertebeler vardır.

Mesela:”Hayret” makamı buradadır.Bu makamın hallerine dalıp da olduğu yerde kalmamalı ve “Hayret”makamının harikulade halleri kişiyi şaşırtmamalıdır.Mürid,mürşidine rabıtasıyla sıkı yapışmalıdır.

5-Nefs-i Râdiye:Nurluluk artar,karanlık yok olur.Her yönden insana faydalı olan can,canan makamıdır.Bu kapıdan merdıye kapısı açılır.

6-Nefs-i Merdıye:Velilerde bulunan Allah’a teslimiyet yoludur.Bu makama ulaşan kişi velayet hil’atini giyer.

7-Nefs-i Safiye(Nefs-i Kamile):Perdelerin kalktığı ve zulmetin yok olduğu makamdır.Binde bir veli buraya ulaşır.Bu makam,büyük rütbeli

velilerin makamıdır.Her veli buraya gelemez.Peygamber vekilliği buradan geçer.Buna ise ancak Hz.Ali(k.v) efendimizin vârisi olan evliyâullah efendilerimiz erişebilir.

Her nefsin bir âlemi,bir seyri,bir hâli,bir vâridi,bir mahalli,bir müşahedesi,bir ismi ve bir nuru(rengi) vardır.Buna ancak ehli vakıftır.

Kaynak:Miftâhu’r-Rüşd