vera nedir?

Vera,haram olmasında şüphe bulunan şeylerden ve yakışıksız işlerden sakınmaktır.Müminin kendisini ilgilendirmeyen ve şüpheli olan her şeyi terk etmesi veradır.

Rasûlullah(s.a.v) buyurdu ki:

“İnsanın(dini ve dünyası bakımından) ihtiyaç duymadığı şeyleri terk etmesi onun Müslümanlığının güzelliklerindendir.”(İbni Mace,İbni Hanbel,Tirmizi)

İmam Malik(r.a) anlatıyor:

“Bana ulaştığına göre,Lokman Hekim’e:”Sende gördüğümüz bu(meziyetin mahiyeti) nedir?”diye sormuşlardı.(Bununla onun faziletlerini kastetmişlerdi)Şu cevabı verdi:

“Doğru sözlülük,emaneti yerine getirmek,beni ilgilendirmeyen şeyleri terk etmek.”(Muvatta)

İnsanın dini ve dünyası bakımından ihtiyaç duymadığı şeyleri terk etmesi;Müslüman’a yakışmayan söz,fiil ve düşünceleri bırakması demektir.Malayaninin asıl manası,Müslümanın din ve dünya açısından muhtaç olmadığı ve Allah’ın rızası bakımından da yararlı olmayan şey demektir.Bu itibarla lüzumsuz konuşmalar ve gereksiz tüm hareketler bunun kapsamı içindedir.

Sevgili Peygamberimiz(s.a.v)buyuruyor ki:

“Helal bellidir,haram da bellidir.Bu ikisinin arasında,insanların bilmediği şüpheli şeyler vardır.Kim ki bu şüpheli şeylerden sakınırsa,dinini ve ırzını korumuş olur.Kim de şüpheli şeylerin içine düşerse,korunun etrafında(sınırda)hayvan otlatan çoban gibi haramın içine düşer.Öyle ki bu çobanın sınırdan öteye geçmesi kaçınılmazdır.Dikkat edin ki,her melikin bir sınırı vardır,Allah’ın sınırı da haramlardır.Dikkat edin,vücutta bir et parçası vardır.O iyi olduğu zaman bütün vücut iyi olur.O kötü olduğu zaman da,bütün vücut kötü olur.Dikkat edin,o kalptir.”(Buhari,Müslim,Ebu Davud,Tirmizi,Nesai)

Hz. Ebû Bekir(r.a):”Bir nevi harama düşeriz korkusu ile yetmiş çeşit helali terk eyledik.”demiştir.

Rasûlullah(s.a.v) Ebû Hüreyre’ye:”Vera sahibi ol ki,insanların en çok ibadet edeni olasın.”buyurmuşlardı.”

Vera,her an nefis muhabesi yapmaktır.

Vera,Allahu Teâla hariç,her şeyden şiddetle sakınmaktır.

Yahya b. Muâz şöyle der:

“Veranın iki şekli vardır:

Zahiri vera:Allahu Teâla’nın rızasından başka bir şeyin seni harekete geçirmemesidir.

Batıni Vera:Kalbine Allahu Teâla’dan başka bir şeyin girmemesidir.

Ebû Musa el-Eşari’nin şöyle dediği anlatılır:

“Her şeyin bir haddi vardır.İslam’ın hadleri ise,veradır,tevazudur,şükürdür,sabırdır.Vera,işlerin temelidir.Tevazu,kibirden berattır.Sabır,ateşten necattır.Şükür,cennete nail olmaktır.”

Peygamber Efendimiz(s.a.v)buyuruyorlar ki:

“Kim malayani konuşmaların çok olduğu bir yere oturur da,oradan kalkmazdan önce aşağıdaki duayı okursa,bu yerde oturmaktan hasıl olan günahından arınmış olur:

“Allah’ım! Seni hamdinle tesbih ederim.Senden başka ilah olmadığına şehadet ederim.Senden mağfiret diler ve sana tevbe ederim.”

Vera halinin alameti insanın kendinde on farzın tatbikini görmüş bulunmasıdır ki,şunlardır:

1-Dilini gıybetten sakınmak.

2-Başkalarına karşı kötü zan beslememek.

3-İnsanlarla alay etmekten sakınmak.

4-Haramlara gözünü ve gönlünü kapamak.

5-Doğru konuşmak.

6-Nefsine Allah’ın nimetlerini itiraf ettirmek.

7-Malını hak yolda harcamak.

8-Kibirlenmemek.

9-Beş vakit namazını terk etmemek.

10-Ehl-i sünnet yolunda istikamet üzere olmak.

Ehlullah demiştir ki:

Dünyanın tüm işleri acayiptir.Amma,şu beş şeye aldanan ademoğluna şaşmak gerek:

1-Dünya malına sahip olan kişiye şaşılır.Neden muhtaç olacağı gün için bir şeyler ayırmıyor?(Not:Muhtaç olacağı günden kasıt,dünya değil ahirettir.)

2-Konuşan bir dile şaşılır.Nasıl nefsine itaat ediyor?Allah’ın zikrini ve Kuran okumayı bırakıyor?

3-Sıhhatli,işsiz bir bedene şaşılır.Hep yerken görüyorum.Acaba niçin her ay en az üç gün oruç tutmuyor?Hem gelecekte orucun faydasını niçin düşünmüyor?

4-Yatağını serip sabaha kadar uyuyana şaşılır.Gece kılınan iki rekat namazın faziletini hiç düşünmüyor,gece namazına kalkmıyor,nasıl olur?

5-Allah’a karşı cüret sahibine şaşılır.O’nun yasak ettiğini yapıyor,halbuki bu yaptığı kıyamet günü karşısına çıkacak,bunu da biliyor.Bu halinin sonunu niçin düşünüp de o kötü işten kendini alamıyor?

Söylediğin takdirde bir günaha girmen ve herhangi bir zarara uğraman söz konusu olmayan tüm konuşmalar “malayani”ye dahildir.O halde bu türlü konuşmalar gereksizdir.Hülasa;haram,mekruh ve faydasız mübah şeyler,söz olsun veya hareket olsun hepsi birdir.Müslümanın zamanını böyle şeylerle geçirmemesi,Müslümanlığının güzelliklerindendir.

Kaynak:Miftâhu’r-Rüşd