iki kuş

İnsan ilk başta nefsine bakmalı; yapılışını incelemeli. Kainatta mevcut olan harikalara göz atmalı Onları bir bir tetkik etmeli. Bundan sonra Yaradanın varlığını istidlâl eylemeli. Çünkü kainatta bulunan bütün varlıklar Allah’a götüren birer yoldur. O’nun kuvvetini, kudretini belirten birer hikmettir. Güzel iş daima iyi bir ustaya delildir. 

Bu manayı daha iyi anlatmak için İbn-i Abbas’ın (r.a) bir açıklamasını anlatmak yerinde olur.

Önce bir ayet-i kerime meâli:

“Allah yeryüzünde olanların hepsini hizmetinize verdi.” / Casiye Sûresi, ayet 13

Bu ayetin tefsirinde İbn-i Abbas (r.a) şöyle der:

“Her şeyde Allah’ın isminden bir tanesi vardır. Ve her şeyin ismi Allah (c.c)’ın ismidir. Sen ise o isim ve sıfatların içindesin. Dışta olanlar O’nun kudretiyle olur. İç alemde olanlar O’nun hikmetiyle olur.

Allah, zatını sıfatlarla gizlemiştir. Sıfatını da işlerle örtmüştür. İlim, irade ile olur. İrade ise, hareketlerle ortaya çıkar. Sanat, yapanı sakladı. Sanat irade ile belirdi. O gizliliği içinde saklıdır. Nimetleri yeryüzünde zahirdir. Kudreti açıktır. Hiçbir şey O’na benzemez. O, görür ve işitir.”

İbn-i Abbas (r.a) Hazretleri burada marifet sırlarını açıklıyor. Bunları hiçbir yerde görmek mümkün değildir, bu gibi sözlere kolay rastlanılamaz. Bu büyük insana Peygamber (s.a.v) şöyle dua etmiştir:

“Ya Rabbi! Sen onu dinde fakih yap, tevil yollarını ona öğret.”

Allah bizi onların hayrına erdirsin, onlar arasında toplasın. (Amin)

Kaynak: Fütûhû’l Gayb / Abdülkadir Geylani (k.s)