İnşâallah Kelimesinin Manası Ve Kullanım Şekilleri

Yorum bırakın

inşallah

1- Şüphe ve kararsızlık ifade etmek.

Bir kimsenin “Şu şöyle olmuş” sözüne karşı, “İnşâallah öyle olmuş” demek, o işin oluşunda ve bu sözün doğruluğunda şüphe bulunduğunu ifade eder. Bir dostun ziyaret teklifine karşı, “İnşâallah gelirim” demek de kararsızlık ifade eder. Onun için bir işe söz verirken kararsızlık belirtmek için “inşâallah” kelimesini katmak o sözü yerine getirme zorunluluğunu ortadan kaldırır.

2- Tevazu ifade etmek.

Bir kimseye , “Sen hoca mısın?” diye sorulduğunda onun, “İnşâallah” hocayım” şeklinde cevap vermesi şüphe değil tevazu ifade eder. Kişinin tevazu gösterip kendisini övmemesi ise Allahu Teâlâ’nın hoşuna gider. Çünkü O, “Kendinizi övmeyin!” ( Necm Sûresi, ayet 30) buyurmuş ve bazı kimseleri kötülemekle, “Şu kendilerini övenleri görüyor musun?”  (Nisâ Sûresi, ayet 49) diye sormuştur.

3- Olup biten bütün işlerin Allahu Teâlâ’nın dilemesi ve takdiri ile olduğunu, O dilemedikçe hiçbir şeyin olamayacağını ifade etmek.

Bu maksatla  bu söz bizzat Allahu Teâlâ’nın kelamında da geçmiştir. Örneğin, Peygamberimiz ve ashabının, müşriklerin engellemesine rağmen Mekke’ye girip umre yapacaklarını müjdeleyen ayette şöyle denilmiştir:

“İnşâallah, güven duyarak Mescid-i Haram’a gireceksiniz…” (Fetih Sûresi, ayet 27). Bir iş yapacağını söylerken bunun ancak Allahu Teâlâ’nın dilemesi halinde yapılabileceğini düşünmek ve bu düşünceyi sözlü olarak seslendirmek için “İnşâallah” demek emredilmiştir. Bunu emreden ayet şöyledir:

“İnşâallah ” demedikçe, “Yarın şu işi yapacağım” deme!” (Kehf Sûresi, ayet 23, 24)

Bu ilahi emre uyan Allah Rasûlü Aleyhissalatü vesselâm, her hangi bir işi yapacağını söylerken bu sözü cümlesine eklerdi. Hatta ölüp mezara girmek kati ve kesin olmasına rağmen kabristanı selamlarken şöyle derdi:

“Size selâm olsun ey bu yurdun sakinleri! İnşâallah, biz de ölüp size kavuşacağız.” (Müslim)

4- Sadece arzu ve rağbet etmek.

Bu söz en çok bu mana ve maksatla kullanılır. “İnşâallah bu işimiz olur, İnşâallah bugün yağmur yağar” gibi sözlerde bu mana kastedilir. Bu sebeple yapılacak işleri haber verirken, dua ederken ve sabit olan şeyleri bildirirken bu söz kullanılır.

Bu sözün bereketinden yararlanmak için onun manasını düşünmek ve olan işlerin ancak Allahu Teâlâ’nın izin ve müsâadesiyle olduğunu akla getirmek daha iyidir.

Kaynak: İhyâ’u Ulûmi’dîn /İmam Gazâlî (r.a)

Reklamlar

Kaç Çeşit Riya Vardır?

Yorum bırakın

solmuş güller

Zaman itibarıyla riya üç kısımdır:

Birincisi, amele başlamadan önceki riyadır. Bu riya, yapılacak olan işin Allah için değil, gösteriş, hesap ve garaz için olduğunu önceden tayin eder. En kötü riya budur.

İkincisi, amel esnasında oluşan riyadır. Bu olayda amele Allah rızası için başlanır fakat onun yapılması sırasında riya meyli doğar ve güçlenip ağır basar. Bu iki riya ameli bozarlar.

Üçüncüsü, amel Allah rızası için yapılıp tamamlanır, fakat ondan sonra riya duygusu kendisini gösterir ve kişi yaptığı ameli söyleyip teşhir eder, duyulup takdir edilmesinden hoşlanır. Bu riya amelin aslını bozmaz fakat sevabını götürür.

Bir adam geçen gece şu kadar Kur’an okuduğunu söyleyince, Abdullah İbni Mesud (r.a) ona şöyle demiştir: “Senin bu okumandan nasibin onu söylemekten ibarettir.”

Başkalarını hayra teşvik etmek niyetiyle amelini söylemek ise riya değildir. Ancak niyet aldatıcı da olabilir. Bu sebeple, amelini teşvik için söylediğini zanneden bir kimsenin aslında kendi nefsini tatmin etmek ve gösteriş yapmak için de söylemiş olması muhtemeldir. Bu yüzden çok zorunlu bir durum hasıl olmadıkça amelini diline dolamaktan sakınmak, onun sevabını muhafaza etmek açısından en selametli yoldur. 

Kaynak: İhyâ’u Ulûmid’Dîn / İmam Gazali (r.a)

Riya

%d blogcu bunu beğendi: